25-lecie działalności RGG. Album „The Soul of Soil” [PREMIERA]

„The Soul of Soil” to jubileuszowy album RGG, przygotowany z okazji 25-lecia działalności zespołu. Łukasz Ojdana, Maciej Garbowski i Krzysztof Gradziuk sięgają po twórczość Fryderyka Chopina, wybierając dziewięć jego kompozycji i poddając je autorskiemu opracowaniu na trio fortepianowe.

Program artystyczny związany z albumem powstał z rekomendacji Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina, który zaprosił RGG do przygotowania i wykonania premierowego koncertu prezentującego nowy materiał w ramach programu kulturalnego EXPO 2025 Osaka w Japonii. To właśnie to zaproszenie stało się impulsem do stworzenia własnego odczytania dorobku polskiego romantyka, opartego na indywidualnym języku zespołu i wieloletnim doświadczeniu jego muzyków. Premierowa prezentacja w Osace była pierwszym publicznym wykonaniem projektu w pełnym, koncertowym kształcie, a zarazem ważnym momentem jubileuszowego roku RGG.

Nie jest to jednak próba odtworzenia oryginalnego kształtu tych dzieł ani klasyczna jazzowa reinterpretacja. RGG traktuje kompozycje Chopina jako punkt wyjścia do stworzenia własnej opowieści. Melodie, struktury harmoniczne i charakterystyczna ekspresja zostają przepuszczone przez doświadczenie trzech muzyków, ich wieloletnią współpracę oraz język współczesnej improwizacji.

Na albumie znalazły się utwory reprezentujące różne obszary twórczości Chopina – mazurki, nokturny i etiudy. Ich pierwotna forma pozostaje rozpoznawalna, ale zostaje poddana daleko idącej transformacji. Zamiast traktować je jako zamknięte dzieła, RGG otwiera je na dialog, przestrzeń i spontaniczną kreację. W centrum zainteresowania muzyków znajdują się nie tylko melodia i harmonia, lecz także brzmienie, dynamika, cisza oraz przestrzeń. Dzięki temu Chopin staje się punktem wyjścia do budowania wielowarstwowej narracji dźwiękowej, w której granica pomiędzy kompozycją a improwizacją zaczyna się zacierać.

Tytuł albumu – „The Soul of Soil” – odwołuje się do idei związku człowieka z miejscem, z którego pochodzi. W przypadku RGG jest to również metafora muzycznej pamięci i kulturowego dziedzictwa – czegoś głęboko zakorzenionego, ale jednocześnie nieustannie odkrywanego na nowo. Album powstał w szczególnym momencie historii zespołu. Po 25 latach wspólnego grania RGG nie próbuje podsumowywać swojej drogi poprzez powrót do tego, co już zostało zrobione. „The Soul of Soil” jest raczej spojrzeniem wstecz, które prowadzi do przodu – ku muzyce Chopina odczytanej przez doświadczenie współczesnego tria improwizującego.

W efekcie powstała muzyka, w której słuchacz może rozpoznać Chopina, ale jednocześnie usłyszeć przede wszystkim RGG – ich brzmienie, sposób prowadzenia narracji i język improwizacji. Jak mówił Krzysztof Gradziuk, część odbiorców może wręcz nie odczuć dosłowności obecności Chopina, ponieważ jego kompozycje zostały tak mocno przefiltrowane przez idiom zespołu, że stają się przede wszystkim muzyką RGG. „The Soul of Soil” nie jest więc albumem o Chopinie oglądanym wyłącznie z perspektywy przeszłości, lecz próbą odpowiedzi na pytanie, jak jego twórczość może zabrzmieć dzisiaj – w rękach artystów, którzy od ćwierć wieku budują własny język wolności, dialogu i improwizacji.

*****

RGG to jedna z najważniejszych polskich formacji jazzowych, od 25 lat konsekwentnie rozwijająca własny język muzyczny na styku jazzu, współczesnej kameralistyki i improwizacji. Trio powstało w 2001 roku, a jego historia obejmuje 17 autorskich albumów (wliczając legendarną serię Polish Jazz czy OKeh Records), setki koncertów oraz współpracę z wybitnymi artystami polskiej i międzynarodowej sceny muzycznej.

Przez ćwierć wieku RGG pozostawało zespołem otwartym na dialog z innymi twórcami, jednocześnie konsekwentnie budując własną, rozpoznawalną estetykę. Szczególne miejsce w historii zespołu zajmuje dwuletnia współpraca z Tomaszem Stańko, podczas której RGG stało się jego ostatnim koncertowym składem. Wspólne doświadczenie sceniczne i artystyczne było ważnym rozdziałem w historii zespołu oraz bezpośrednim spotkaniem z jednym z najważniejszych twórców polskiego jazzu.

W liczącej 17 albumów dyskografii RGG pojawiają się również projekty, w których zespół zapraszał do współpracy wybitnych artystów polskiej i międzynarodowej sceny. W nagraniach RGG gościnnie uczestniczyli m.in. Evan Parker, Trevor Watts, Verneri Pohjola, Pauli Lyytinen, Samuel Blaser, Adam Pierończyk i Tomasz Dąbrowski, a także wybitny aktor Robert Więckiewicz. Każde z tych spotkań otwierało nową przestrzeń twórczego dialogu, poszerzając brzmienie zespołu i jego język artystyczny.

Dyskografia RGG jest świadectwem nieustannego poszukiwania nowych form i sposobów prowadzenia muzycznej narracji. Zespół podejmował dialog zarówno z własnym repertuarem, jak i z twórczością innych kompozytorów, czego przykładem jest m.in. projekt poświęcony twórczości Karola Szymanowskiego. Muzyka RGG wymyka się prostemu przyporządkowaniu do klasycznej definicji tria jazzowego. Fortepian, kontrabas i perkusja stają się dla muzyków punktem wyjścia do budowania wielowarstwowej narracji, w której równie ważne jak melodia i harmonia są przestrzeń, dynamika, brzmienie, cisza oraz swobodna improwizacja. Sami artyści określają swoją twórczość jako formę współczesnej kameralistyki improwizowanej.

Rok 2026 jest dla RGG szczególny – zespół obchodzi 25-lecie działalności artystycznej. Jubileusz stał się okazją nie tylko do podsumowania dotychczasowej drogi, ale przede wszystkim do otwarcia kolejnego rozdziału. Jego najważniejszym elementem jest album „The Soul of Soil”, na którym RGG podejmuje własny, współczesny dialog z muzyką Fryderyka Chopina. Nowa płyta jest więc nie tyle powrotem do źródeł, ile kolejną próbą odpowiedzi na pytanie, co można zrobić z muzyką, którą wszyscy znamy, kiedy spojrzy się na nią z perspektywy własnego doświadczenia, języka i dojrzałości artystycznej.

Łukasz Ojdana – przedstawiciel młodej generacji pianistów europejskich. Artysta postrzegający kulturę brzmienia i osobowość twórcy jako nadrzędne elementy budulcowe wyrazistego muzycznego charakteru, w którym inspiracja wyraźnie dystansuje pojęcie naśladownictwa stylu mistrzów. Poszukiwania młodego pianisty rozpościerają się w szerokim zagadnieniu sztuki, dotykając obszarów literatury, filozofii, teatru i duchowości.

Maciej Garbowski – reprezentant polskiej myśli kompozytorskiej, w której wyraźne wpływy technik charakterystycznych dla języka Lutosławskiego czy Pendereckiego syntetyzują z muzyczną erudycją i kontrabasową wirtuozerią. Garbowski zasłuchany w muzyce XX wiecznych twórców eksploruje zagadnienie melodyki i harmoniki, wplatając w nią słowiański liryzm i autorski charakter przepełniony wrażliwością i subtelnością.

Krzysztof Gradziuk – esteta perkusyjnego brzmienia, kolorysta i kreator melodii, artysta bezkompromisowy i poszukujący nowych ścieżek rozwoju w zgodzie z własnym poczuciem artystycznego smaku. Abstrakcyjność perkusyjnej treści w zestawieniu z elastycznością i wirtuozerią potęgują wrażenie niekonwecjonalnej sztuki gry, określając artystę mianem jednego z najbardziej oryginalnych perkusistów współczesnej, europejskiej sceny muzycznej.

fot. okładka płyty