Beata Szałwińska interpretuje młodego Szymanowskiego. „9 Preludiów op. 1” już dostępny!

10 listopada ukazał się nowy album Beaty Szałwińskiej „9 Preludiów op. 1”, poświęcony wczesnej twórczości fortepianowej Karola Szymanowskiego. Polska pianistka sięga po dziewięć miniatur napisanych przez kompozytora na przełomie XIX i XX wieku, odkrywając ich emocjonalną głębię, liryzm i zapowiedź indywidualnego języka twórcy.

fot. materiały prasowe

10 listopada ukazał się nowy album Beaty Szałwińskiej „9 Preludiów op. 1”, poświęcony wczesnej twórczości fortepianowej Karola Szymanowskiego. Polska pianistka sięga po dziewięć miniatur napisanych przez kompozytora na przełomie XIX i XX wieku, odkrywając ich emocjonalną głębię, liryzm i zapowiedź indywidualnego języka twórcy.

Wydawnictwu luksemburskiej wytwórni Luxembourg Classics towarzyszy oprawa graficzna inspirowana portretem Szymanowskiego autorstwa Stanisława Ignacego Witkiewicza, znanego jako Witkacy. Album ukaże się na winylu, CD oraz w serwisach cyfrowych.

„9 Preludiów op. 1” Karol Szymanowski napisał w latach 1899–1900, mając zaledwie siedemnaście lat. Utwory opublikowano w 1906 roku i stanowią one istotny zapis początków jego drogi kompozytorskiej. Choć młody twórca pozostawał wówczas pod wpływem tradycji romantycznej, fortepianowe miniatury zdradzają już bogactwo harmoniczne, wyrazisty liryzm i umiejętność budowania nastroju. Beata Szałwińska dostrzega w każdym preludium odrębną osobowość, a cały cykl traktuje jako zbiór muzycznych opowieści, w których subtelność przeplata się z dramatyzmem.

– Gram muzykę Karola Szymanowskiego, bo jest piękna. Nie ma w tym żadnej skomplikowanej odpowiedzi. Tak jak w przypadku innych utworów, po które sięgam, przemawia do mnie w szczególny sposób. Chciałabym, żeby słuchacze mogli sami doświadczyć tego piękna – mówi Beata Szałwińska.

Artystka zwraca uwagę na emocjonalny wymiar kompozycji, w których słyszy zarówno inspiracje Chopinem i Aleksandrem Skriabinem, jak i indywidualną wrażliwość Szymanowskiego. – Jestem zachwycona tymi preludiami od lat i uwielbiam je grać. To niesłychanie przejmująca, bogata i emocjonalna muzyka. Każde preludium odczuwam trochę inaczej, jak osobną opowieść. Słychać w nich wpływy Chopina i Aleksandra Skriabina, ale już tutaj można dostrzec wyjątkową wrażliwość Szymanowskiego – podkreśla.

Muzyka kompozytora bywa postrzegana jako wymagająca, m.in. ze względu na rozbudowany zapis i złożoność środków harmonicznych. Szałwińska nie uważa jednak, by stanowiło to barierę dla odbiorców. Jej zdaniem zadaniem wykonawcy jest wydobycie z utworu najważniejszych emocji i melodii, które pozwalają słuchaczowi odnaleźć własny punkt odniesienia, niezależnie od znajomości muzyki klasycznej.

– Kiedyś mój wielki mentor, profesor Lew Naumow, powiedział, że im więcej nut znajduje się w zapisie, tym bardziej trzeba pokazać ludziom piękno melodii. Trzeba znaleźć ten przewodni motyw, którego słuchacz może się uchwycić. Przecież nie wszyscy chodzą do filharmonii i nie wszyscy muszą znać się na muzyce klasycznej. Rolą wykonawcy jest sprawić, żeby ludzie mogli coś usłyszeć, przeżyć i odnaleźć w muzyce własne emocje – mówi pianistka.

Wizualna strona wydawnictwa również odgrywa istotną rolę. Okładka nawiązuje do portretu Karola Szymanowskiego autorstwa Witkacego, tworząc artystyczny dialog pomiędzy muzyką a obrazem. Szczególnie w wydaniu winylowym grafika zyskuje większą przestrzeń, pozwalając odbiorcy doświadczyć albumu także w wymiarze wizualnym. – Bardzo lubię, kiedy istnieje harmonia między szatą graficzną a tym, co znajduje się w środku płyty. Ta okładka jest niezwykle piękna, dlatego cieszę się, że album ukaże się również na winylu. W takim formacie grafika będzie mogła wybrzmieć w pełni. Mam nadzieję, że wszystko razem stworzy taką całość, w której muzyka i obraz będą się dopełniały – przyznaje Beata Szałwińska.

W interpretacji pianistki ważna pozostaje równowaga między wiernością partyturze a osobistym podejściem do muzyki. Nie chodzi o odchodzenie od intencji kompozytora, lecz o odnalezienie własnego sposobu przekazywania jego myśli, przy zachowaniu indywidualnego charakteru wykonania. Szałwińska podkreśla, że własna tożsamość artystyczna i techniczne przygotowanie powinny służyć muzycznemu przekazowi, a nie dominować nad nim. Inspiracji szuka przede wszystkim w bezpośrednim kontakcie z partyturą, nie w gotowych interpretacjach innych pianistów.

Wydanie „9 Preludiów op. 1” wpisuje się także w jej szersze zainteresowanie polskim repertuarem. Szałwińska zwraca uwagę, że twórczość Szymanowskiego wciąż zbyt rzadko pojawia się w programach koncertowych, a jego dorobek nie jest wystarczająco rozpoznawalny wśród szerokiej publiczności. – Myślę, że wielu Polaków nie zdaje sobie sprawy z tego, jak wielkim i genialnym kompozytorem był Szymanowski. To wielka szkoda, że jego muzyka tak rzadko pojawia się w repertuarach. Chciałabym pomagać w odkrywaniu jej piękna, ponieważ nie trzeba być ekspertem ani melomanem, żeby dać się jej poruszyć. Bardzo wiele zależy od tego, jak tę muzykę się prezentuje i czy potrafimy pokazać jej emocjonalną stronę – mówi artystka.

Karol Szymanowski pozostawił po sobie różnorodny dorobek, obejmujący wczesne utwory fortepianowe, kompozycje inspirowane europejską tradycją oraz dzieła odwołujące się do polskiego folkloru i kultury Podhala. Jego twórczość ewoluowała, przekraczając kolejne stylistyczne granice. Wczesne preludia pozwalają przyjrzeć się momentowi, w którym kształtował się język kompozytora, a zarazem dostrzec potencjał, który rozwinął się w jego późniejszych dziełach.

Beata Szałwińska od ponad dwóch dekad mieszka w Luksemburgu. Jej artystyczna droga prowadziła przez Warszawę oraz studia muzyczne w Polsce i Francji, a później współpracę z muzykami i instytucjami w różnych krajach Europy. Mimo życia poza ojczyzną pozostaje mocno związana z polską kulturą, traktując muzykę jako sposób promowania rodzimego dziedzictwa i dzielenia się nim z międzynarodową publicznością. – Staram się wyrażać miłość do Polski na swój sposób, przez muzykę i to, co robię jako artystka. Polska jest krajem niezwykle bogatym kulturowo, pełnym wspaniałych twórców i ludzi, których dorobek warto pokazywać światu. Uważam, że siłą każdego narodu jest świadomość własnej kultury, jej bogactwa i tożsamości. Jestem dumna z tego, że mogę prezentować polską muzykę i przypominać, jak wiele mamy do zaoferowania – podkreśla pianistka.

Premiera albumu w przededniu Narodowego Święta Niepodległości nabrała w tym kontekście symbolicznego wymiaru. Wydawnictwo łączy osobistą interpretację muzyki Szymanowskiego z przypomnieniem o znaczeniu polskiej kultury poza granicami kraju, a zarazem zachęca do spojrzenia na rodzime dziedzictwo bez repertuarowych przyzwyczajeń.

Beata Szałwińska jest pianistką, której działalność obejmuje repertuar klasyczny, jazzowy i rozrywkowy. Kilka lat temu zainicjowała Złotą Serię Nagrań, w ramach której publikuje fortepianowe interpretacje utworów m.in. Astora Piazzolli, Sergiusza Rachmaninowa, Piotra Czajkowskiego, Carlosa Gardela i Karola Szymanowskiego. Jej działalność opiera się na poszukiwaniu indywidualnego języka wykonawczego i łączeniu różnych stylistycznych perspektyw.


  • Oskar Rzążewski – „Hive” [RECENZJA]
  • 30-lecie płyty „Wszystko się może zdarzyć” Anity Lipnickiej