Mieczysław Kosz – „Zanim zaśniesz. Sesje ’68” [RECENZJA]

Na kompilację „Zanim zaśniesz” złożyły się nagrania, w których Mieczysław Kosz pełnił rolę muzyka sesyjnego. Co zyskujemy, poznając pianistę nie jako lidera, lecz partnera innych muzyków? I co te archiwalne rejestracje mówią o jego artystycznej osobowości? O tym w naszej recenzji.

Recenzja płyty „Zanim zaśniesz. Sesje ’68” – Mieczysław Kosz (Agencja Muzyczna Polskiego Radia, 2026)

Mieczysław Kosz zapisał się w historii polskiego jazzu przede wszystkim jako pianista o niezwykle indywidualnym sposobie kształtowania muzycznej narracji, łączący jazzową swobodę z wrażliwością bliską romantycznej melodyce. Jego dorobek fonograficzny, przerwany przedwcześnie tragiczną śmiercią w 1973 roku, pozostawił jednak wiele miejsca na odkrywanie kolejnych nagrań. Seria Agencji Muzycznej Polskiego Radia, obejmująca niepublikowane wcześniej lub słabo znane rejestracje, pozwala spojrzeć na tę postać z różnych perspektyw. „Zanim zaśniesz. Sesje ’68” zamyka cały cykl, przynosząc materiał szczególny, bo pokazujący pianistę nie w roli lidera, lecz muzyka zaproszonego do realizacji cudzych pomysłów.

Sześć nagrań z 1968 roku tworzy niewielką, niespełna dwudziestotrzyminutową kolekcję jazzowych ballad. Jej pierwsza część wiąże się z Radiowym Zespołem do Nagrań Muzyki Rozrywkowej Studio M-2, prowadzonym przez Jana „Ptaszyna” Wróblewskiego. Dwie kompozycje – „Coraz więcej ptaków” i „Przez Planty” – powstały pierwotnie z myślą o Włodzimierzu Nahornym, jednak ostatecznie partie fortepianu powierzono Koszowi. Jego interpretacje na tyle zainteresowały Ptaszyna, że tytułową kompozycję napisał już specjalnie dla niego. W tych orkiestrowych miniaturach pianista nie musi budować rozbudowanych form ani szukać przestrzeni dla rozległych improwizacji. Istotniejsza staje się umiejętność wydobywania emocji z melodyki i nadawania jej odpowiedniego ciężaru. Kosz potrafi przy tym zachować swobodę frazowania, nie wyłamując się z przyjętej koncepcji aranżacyjnej.

Drugim nurtem tej kolekcji są nagrania kwartetu Remigiusza Filipowicza, saksofonisty i flecisty, z którym Kosz regularnie współpracował. To trzy odmienne spojrzenia na balladowy repertuar: „Autumn Leaves” Josepha Kosmy, „Samotna harmonia” Borysa Mokrousowa oraz autorska „Sibilla” Filipowicza. Szczególnie interesujące jest zestawienie jazzowego standardu z sentymentalną piosenką, której pierwotny charakter zostaje przefiltrowany przez kameralną formułę kwartetu. Nie ma tu potrzeby demonstracyjnego przełamywania konwencji. Ważniejsze okazują się melodyka, wzajemne wyczucie muzyków i umiejętność nadania znanym tematom nowego odcienia. W tym kontekście Kosz nie próbuje dominować nad pozostałymi instrumentalistami. Jego fortepian pozostaje istotnym głosem zespołu, ale nie odbiera przestrzeni partnerom.

„Zanim zaśniesz” nie jest więc kolejnym portretem Kosza jako solisty czy lidera, lecz zapisem jego obecności w kilku odmiennych sytuacjach muzycznych. I właśnie ta perspektywa stanowi o wartości wydawnictwa. Słychać pianistę, który potrafi podporządkować się określonej formie, nie tracąc przy tym rozpoznawalnego sposobu prowadzenia frazy i wrażliwości na melodię.

Oczywiście, krótki czas trwania pozostawia pewien niedosyt, a charakter archiwalnej kompilacji nie pozwala traktować całości jak autonomicznego albumu zaprojektowanego od początku do końca. Nie zmienia to jednak faktu, że otrzymujemy ważne uzupełnienie obrazu artysty, którego możliwości nie ograniczała wyłącznie rola pierwszoplanowej postaci na jazzowej scenie. Czasem najwięcej o muzyku mówią nie te nagrania, w których ma do dyspozycji całą przestrzeń, lecz te, w których potrafi odnaleźć siebie wśród innych. „Zanim zaśniesz” jest właśnie takim świadectwem.

rec. Łukasz Dębowski

Mieczysław Kosz – „Ikar. Solo na Jazz Jamboree” [RECENZJA]