Julia Stoltmann – „Strzępki” [RECENZJA]

Osiem pozornie niezależnych opowieści, w których fikcja przeplata się z osobistymi doświadczeniami, tworząc wielowątkową opowieść o miłości, codzienności i zmaganiach z samym sobą. Taki pomysł na album „Strzępki” zaprezentowała Julia Stoltmann, czerpiąc inspiracje z muzyki ludowej, rodzinnych tradycji i własnych obserwacji świata. Poniżej prezentujemy naszą recenzję tego wydarzenia.

Recenzja płyty „Strzępki” – Julia Stoltmann (2026)

Tradycja polskiej wsi, a co za tym idzie muzyka folkowa, mogą budzić różne skojarzenia. Większą popularność zdobywały dotąd projekty łączące ten gatunek z przystępniejszą odmianą popu (Brathanki) niż bardziej awangardowe (Kapela ze Wsi Warszawa). Dotarcie z czymś oryginalnym, tworzonym bez oglądania się na gusta szerokiego grona odbiorców, nie jest więc łatwe. Tym bardziej gdy inspiracje ludowe spotykają się z jazzem, a co za tym idzie – swobodną improwizacją, nawet jeśli pozostaje ona zakorzeniona w melodyce. Taka formuła może bowiem okazać się zbyt wymagająca dla przeciętnego odbiorcy. Nie umniejsza to jednak w żaden sposób dokonaniom Julii Stoltmann, która na albumie „Strzępki” dała upust własnej wyobraźni i wrażliwości, prezentując osiem kompozycji będących wyrazem artystycznej niezależności.

Wszystkie utwory czarują tu kunsztem wykonawczym i charakterem, a przy tym nie trywializują folkloru. Nawiązania do pieśni ludowych nie stają się też w tym ujęciu czymś, co należałoby odłożyć na półkę z archaicznymi ciekawostkami. Zainteresowanie taką muzyką nie wzięło się u artystki znikąd. Julia pochodzi z Kaszub, a niedawno ukończyła wokalistykę jazzową na Akademii Muzycznej w Gdańsku. Jak sama podkreśla, regionalne tradycje były w niej głęboko zakorzenione, stąd naturalny koloryt jej piosenek okazuje się niezwykle ujmujący. Duża w tym zasługa nie tylko głosu, ale również doskonale wyeksponowanego brzmienia żywych instrumentów, które nie potrzebują sztucznego wspomagania, by zaprezentować się w pełni atrakcyjnie i przekonująco.

Ważną rolę odgrywa tu więc skład instrumentalny. Obok wokalistki na albumie słyszymy Zofię Bielak przy fortepianie, Patrycję Wybrańczyk za perkusją, Kamila Hajduka na kontrabasie, Nikolę Fredę na wiolonczeli oraz Wojtka Ulanowskiego na akordeonie. Taka różnorodność pozwala artystce swobodnie przechodzić od folkowych odniesień do jazzowej improwizacji, nie tracąc przy tym kameralnego wymiaru nagrań, czego dobrym przykładem jest piękna, bardziej piosenkowa „Kołysanka o świcie”. Dochodzi do tego słowiańska melodyka, która wpisuje się w ideę całego przedsięwzięcia.

Urzekają również motywy czerpiące z natury, wzmacniające aurę wybranych kompozycji, jak choćby „Słowik”. Warto zwrócić uwagę także na poetyzujące teksty, podkreślające artystyczną wymowę całości. Stoltmann unika przy tym zarówno oklepanego metaforyzmu, jak i nadmiernie opisowego traktowania opowiadanych historii. Taki sposób pisania tekstów nie należy dziś w Polsce do popularnych, a wręcz można uznać je za rzadkość. Potwierdzają to słowa w utworze „Dusze”, których znaczenie zostało doskonale oddane też na płaszczyźnie czysto muzycznej. Przy tej okazji warto podkreślić sposób, w jaki artystka operuje głosem, stapiając go z bardziej rozbudowanymi partiami improwizowanymi, zmierzającymi chwilami w stronę eksperymentu.

„Strzępki” to tytuł, który mógłby sugerować coś niepełnego, rozproszonego, pozostawionego bez ostatecznego kształtu. Tymczasem Julia Stoltmann z tych fragmentów buduje muzyczną wypowiedź o wyraźnej tożsamości, choć wymykającą się prostym klasyfikacjom. Nie próbuje oswajać folkloru na potrzeby współczesnego odbiorcy ani wtłaczać na siłę spontaniczności w ramy piosenkowej formy. Pozwala im współistnieć na własnych zasadach. Dzięki temu „Strzępki” nie są zbiorem muzycznych inspiracji, lecz opowieścią, której nie da się przedstawić żadnym innym językiem.

Łukasz Dębowski