Akademia Fonograficzna ogłosiła laureatów Złotych Fryderyków 2026 – jednej z najważniejszych nagród honorowych w polskiej muzyce, przyznawanej za całokształt twórczości i szczególny wkład w rozwój kultury muzycznej.
fot. materiały prasowe
Za szczególny wkład w polską kulturę muzyczną w tej edycji konkursu złotą statuetką uhonorowano wybitną skrzypaczkę Kaję Danczowską, legendę sceny rockowej – zespół Lady Pank oraz wszechstronnego wokalistę, instrumentalistę i kompozytora Stanisława Soykę.
Złoty Fryderyk wręczany jest za szczególny wkład w polską kulturę muzyczną artystom, którzy w sposób wyjątkowy przyczynili się do rozwoju polskiej muzyki, wyznaczając standardy artystyczne i inspirując kolejne pokolenia. To wyraz uznania środowiska muzycznego – nagroda honorowa przyznawana przez członków Rad Akademii Fonograficznej w sekcjach jazzowej, klasycznej i rozrywkowej.
W tegorocznej edycji konkursu miała miejsce wyjątkowa sytuacja: zarówno Rada Sekcji Muzyki Jazzowej, jak i Rada Sekcji Muzyki Rozrywkowej wskazały jako laureata Złotego Fryderyka zmarłego w ubiegłym roku Stanisława Soykę. To podwójne wskazanie stanowi szczególne potwierdzenie rangi jego dorobku i miejsca, jakie zajmuje w historii polskiej muzyki.
Stanisław Soyka był artystą wyjątkowym, jednym z tych twórców, którzy nie tylko wyznaczają kierunki, ale też budują mosty między gatunkami i pokoleniami. Wskazanie go przez obie Rady: sekcji jazzowej i rozrywkowej, to szczególny wyraz uznania całego środowiska muzycznego dla jego dorobku – podkreśla Bogusław Pluta, dyrektor zarządzający ZPAV.
Kaja Danczowska – laureatka Złotego Fryderyka w muzyce klasycznej
Wybitna skrzypaczka, pedagog i solistka o międzynarodowej renomie. Naukę gry rozpoczęła w wieku 7 lat, kształciła się m.in. pod kierunkiem Eugenii Umińskiej w Akademii Muzycznej w Krakowie oraz u Dawida Ojstracha w Moskwie. Jest laureatką licznych konkursów krajowych i międzynarodowych, m.in. Międzynarodowego Konkursu im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu, Konkursu im. Alberta Curciego w Neapolu oraz Konkursu Królowej Elżbiety w Brukseli. Od dzieciństwa koncertuje na całym świecie, współpracując z takimi artystami jak Krystian Zimerman, Mischa Maisky, Gidon Kremer, Jerzy Maksymiuk czy Krzysztof Penderecki.
W swoim dorobku posiada ponad 400 nagrań archiwalnych oraz liczne albumy wydane przez prestiżowe wytwórnie. Jest cenionym pedagogiem – od 1972 roku prowadzi klasę skrzypiec w Akademii Muzycznej w Krakowie; tytuł profesora zwyczajnego uzyskała w 1997 roku. Za osiągnięcia artystyczne i edukacyjne otrzymała m.in. Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” oraz Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski. Ma na koncie także Fryderyka za 2015 rok za album solowy z nagraniami archiwalnymi w kategorii Album Roku – Recital Solowy.
Uchodzi za wszechstronną interpretatorkę repertuaru wszystkich epok, a jej gra wyróżnia się techniczną perfekcją, niezwykłą precyzją i wrażliwością.
Lady Pank – laureaci Złotego Fryderyka w muzyce rozrywkowej
W sekcji muzyki rozrywkowej Rada wskazała w tym roku dwóch laureatów Złotego Fryderyka: zespół Lady Pank oraz Stanisława Soykę.
Lady Pank to jeden z najważniejszych zespołów w historii polskiej muzyki rockowej, obecny na scenie od czterdziestu pięciu lat. Grupa powstała we Wrocławiu w 1981 roku z inicjatywy Jana Borysewicza – gitarzysty i kompozytora, który na przestrzeni lat stał się jednym z najbardziej cenionych muzyków w kraju i do dziś wraz z wokalistą Januszem Panasewiczem tworzy trzon zespołu.
Zespół ma na koncie dziesiątki przebojów, które na stałe weszły do kanonu polskiego rocka. Do najbardziej znanych należą m.in. Mniej niż zero, Kryzysowa narzeczona, Zawsze tam, gdzie Ty, Tańcz głupia, tańcz, Zostawcie Titanica. Charakterystyczne brzmienie zespołu – dynamiczna, gitarowa muzyka – było w latach osiemdziesiątych powiewem świeżości i namiastką świata „po drugiej stronie żelaznej kurtyny”, a teksty autorstwa Andrzeja Mogielnickiego trafiały w emocje całego pokolenia.
Ich piosenki są śpiewane do dziś i stały się muzycznym symbolem lat 80. w Polsce. Grupa pozostaje aktywna, koncertuje i nagrywa nowe płyty. Najnowszy album studyjny grupy LP45 ukazał się w listopadzie 2025 roku i zdobył nominację do Fryderyka w kategorii Album Roku Rock & Blues.
Z okazji 45-lecia działalności Lady Pank zaplanował wyjątkową trasę koncertową: multimedialne widowisko połączone z projekcjami archiwalnych materiałów oraz wspomnieniami muzyków i fanów, które składają się na unikalną historię zespołu.
Stanisław Soyka – laureat Złotego Fryderyka w muzyce rozrywkowej i jazzowej
Artysta wszechstronny: wokalista, pianista i kompozytor, który łączył jazz z muzyką rozrywkową i poezją śpiewaną. Jego twórczość wyróżnia się wyjątkową wrażliwością i niepowtarzalnym stylem interpretacyjnym. Wśród najbardziej znanych utworów znajdują się m.in. Tolerancja (Na miły Bóg), Cud niepamięci, Absolutnie nic, Są na tym świecie rzeczy.
Ukończył aranżację i kompozycję na Akademii Muzycznej im. K. Szymanowskiego w Katowicach. Na scenie zadebiutował w 1979 roku recitalem jazzowym w Filharmonii Narodowej w Warszawie, którego zapis znalazł się na jego pierwszym albumie Don’t You Cry. Kolejna płyta – Blublula – z nagraniami takich standardów jak I’m Just a Lucky So and So Duke’a Ellingtona czy Naima Johna Coltrane’a została okrzyknięta „jazzową płytą roku”.
W 1986 roku podpisał kontrakt z wytwórnią RCA Records, dla której nagrał pierwszy autorski album zatytułowany Stanisław Soyka. Pod koniec lat 80. rozpoczął wieloletnią współpracę z gitarzystą Januszem Yaniną Iwańskim. Popularność przyniosły mu zarówno autorskie utwory, jak i płyta koncertowa Retrospekcja (1995), podsumowująca jego najważniejsze dokonania.
W jego twórczości szczególne miejsce zajmuje muzyka do poezji – m.in. albumy Sonety Shakespeare oraz ich angielska wersja, nagrane we współpracy z tłumaczem Maciejem Słomczyńskim. Sięgał także po teksty polskich twórców – Agnieszki Osieckiej czy Czesława Miłosza – nadając im nowy, muzyczny wymiar.
Artysta realizował również projekty o charakterze religijnym i teatralnym, komponując m.in. muzykę do Tryptyku Rzymskiego Jana Pawła II, którą wykonał w Watykanie. W jego dorobku znajdują się także interpretacje standardów jazzowych i swingowych (Soyka Sings Love Songs, Swing Revisited) oraz liczne projekty autorskie.
Konsekwentnie podążając własną drogą artystyczną, stworzył rozpoznawalny styl, który przyniósł mu uznanie publiczności i środowiska muzycznego. Stanisław Soyka pozostaje jedną z najważniejszych postaci polskiej sceny muzycznej.
Uroczyste wręczenie Złotych Fryderyków 2026 odbędzie się podczas gal dedykowanych poszczególnym gatunkom muzycznym.
